Przedmiot „wiedza o życiu w rodzinie” ma się zmienić w „wiedzę o życiu”. Czy będzie przedmiotem obowiązkowym? W tej chwili prowadzony jest wyłącznie w klasach 4-8 szkół podstawowych. Co z młodszymi dziećmi? Co z młodzieżą ze szkół ponadpodstawowych?
Posiedzenie podkomisji stałej ds. zdrowia publicznego, 21 marca 2024 r. Fot. sejm.gov.pl
- Od lat zarówno lekarze, jak i organizacje pacjentów zaznaczają, że bez zaszczepienia w młodym pokoleniu wiedzy na temat zdrowia Polska nie poradzi sobie z żadnym z wyzwań stojących przed ochroną zdrowia
- Dr Janusz Meder stwierdził, że edukacja zdrowotna powinna trafić do szkół natychmiast, od początku nowego roku szkolnego i nie można tego odwlekać
- Ministerstwa edukacji narodowej i zdrowia podkreślają, że w tej chwili wiedza o zdrowiu jest uczniom przekazywana w ramach nauczania innych przedmiotów
Elementy wiedzy o zdrowiu znajdą się w nowej podstawie programowej przedmiotu wychowanie do życia w rodzinie, która będzie obowiązywać od początku roku szkolnego 2025/2026 – usłyszeli od przedstawicielek MEN posłowie podkomisji stałej ds. zdrowia publicznego.
Informacja nie jest zaskoczeniem, bo minister edukacji już wcześniej sygnalizowała, że wbrew postulatom ekspertów i apelowi Rzecznika Praw Pacjenta po pierwsze nie wprowadzi osobnego przedmiotu do szkół, po drugie, nawet w formie uzupełnienia podstawowy programowej nie stanie się to natychmiast. Zapowiedzi minister Barbary Nowackiej ostro zresztą skomentował podczas posiedzenia innej podkomisji stałej, ds. onkologii, dr Janusz Meder, przywołując formułowane od wielu lat opinie zarówno lekarzy, jak i organizacji pacjentów, że bez zaszczepienia w młodym pokoleniu wiedzy na temat zdrowia (również skutków niewłaściwych wyborów zdrowotnych, które kształtują się w dzieciństwie i wczesnej młodości) Polska nie poradzi sobie z żadnym z wyzwań stojących przed ochroną zdrowia, będziemy mieć coraz bardziej schorowane społeczeństwo, a Polacy nadal będą umierać – nie tylko z powodu nowotworów – znacznie wcześniej niż obywatele innych krajów UE. Dr Meder stwierdził, że edukacja zdrowotna powinna trafić do szkół natychmiast, od początku nowego roku szkolnego i nie można tego odwlekać.
Mniej radykalny był natomiast w czwartek Rzecznik Praw Pacjenta, którego apel do minister Nowackiej odbił się szerokim echem i do którego odwołują się wszyscy, domagający się szybszych zmian w tym zakresie. – Niewątpliwie stoimy przed wyzwaniem związanym ze zdrowiem nas wszystkich jako obywateli, a kluczem do sprostania temu wyzwaniu jest profilaktyka zdrowotna, która nie będzie realizowana skutecznie, jeśli nie będziemy mieli wydedukowanego społeczeństwa – mówił Bartłomiej Chmielowiec. – Mogę powiedzieć, że jestem wyrazicielem postulatów całego środowiska organizacji pacjenckich, aby w jak najszerszym zakresie edukować dzieci i młodzież w ramach podstawy programowej. Marzymy o tym, żeby na końcu móc powiedzieć, że edukacja zdrowotna jest prowadzona w sposób wzorcowy, ale rozumiemy, że nie da się zrobić wszystkiego od razu, trzeba się przygotować i krok po kroku to wdrażać – dodał.
Wśród zagrożeń, którym mogłaby zapobiec edukacja zdrowotna, wymienił plagę otyłości wśród dzieci i młodzieży, uzależnienia, szerzenie się wśród młodych ludzi fake newsów dotyczących zdrowia, które – na przykład – negatywnie odbijają się już od lat na poziomie zaszczepienia dzieci i młodzieży szczepieniami w ramach PSO oraz hamują szczepienia dorosłych.
Ministerstwa edukacji narodowej i zdrowia podkreślają, że w tej chwili wiedza o zdrowiu jest uczniom przekazywana w ramach nauczania takich przedmiotów jak przyroda, biologia, geografia, wychowanie fizyczne, wychowanie do życia w rodzinie czy podczas godzin wychowawczych. To wyjaśnienie, które te same resorty przedstawiały również w poprzedniej kadencji, gdy rozmowa dotyczyła możliwości wprowadzenia do szkół odrębnego przedmiotu. Krytycy tego podejścia (w tym politycy partii obecnie rządzących) twierdzili wówczas, że nauczanie wiedzy o zdrowiu wymaga przygotowania, którego wielu nauczycieli po prostu nie posiada, a rozproszenie treści (które zresztą trudno skontrolować) powoduje, że uczniowie nie przywiązują do nich większej wagi. Te argumenty nie straciły na aktualności i podnoszone są również w tej chwili (choć niekoniecznie już przez polityków).
Teraz jednak ma nastąpić pewna zmiana. Gdy o termin wprowadzenia przedmiotu wiedza o zdrowiu do szkół zapytała Joanna Frątczak-Kazana, wicedyrektora Fundacji Onkologicznej Alivia, usłyszała, że treści z zakresu edukacji zdrowotnej zostaną wprowadzone w nowej podstawie programowej przedmiotu wychowanie do życia w rodzinie, która zacznie obowiązywać w roku szkolnym 2025/2026. Przedmiot „wiedza o życiu w rodzinie” ma się – mówiła o tym minister zdrowia Izabela Leszczyna – zmienić w przedmiot „wiedza o życiu”. Czy będzie przedmiotem obowiązkowym? W tej chwili przedmiot „wychowanie do życia w rodzinie” jest fakultatywny, rodzice wyrażają zgodę (lub nie) na uczestnictwo dziecka. W dodatku jest to przedmiot prowadzony wyłącznie w klasach 4-8 szkół podstawowych. Co z młodszymi dziećmi? Co z młodzieżą ze szkół ponadpodstawowych?
