Lekarze nie będą mogli wystawiać recept na niektóre leki, w tym opioidowe, w drodze teleporady – zapowiada minister zdrowia. Izabela Leszczyna poinformowała w środę dziennikarzy, że na takie rozwiązanie zgodzili się przedstawiciele środowiska lekarskiego, zarówno samorządu, jak i konsultanci krajowi m.in. w dziedzinie medycyny paliatywnej oraz psychiatrii dziecięcej.
Minister zdrowia Izabela Leszczyna. Fot. MZ
Temat opioidów – a raczej przeciwdziałania temu, by były stosowane poza ścisłymi wskazaniami medycznymi, zdominował środowe spotkanie minister zdrowia Izabeli Leszczyny z dziennikarzami, choć informacje przekazane na nim nie były nowe. Już we wtorek minister mówiła w jednym z programów radiowych: – Jestem po rozmowach z Naczelną Izbą Lekarską oraz konsultantami z dziedziny psychiatrii i medycyny paliatywnej. Wszyscy zgadzają się, że nie ma potrzeby wystawiania recept na leki psychotropowe, opioidowe i ogólnie narkotyczne w ramach teleporady.
W środę minister zdrowia powtórzyła tę informację, mówiąc dziennikarzom, że w trakcie konsultacji ze środowiskiem lekarskim uzyskała zgodę na wykluczenie teleporad jako kanału wystawiania recept na określone grupy leków. Gdy poszczególni dziennikarze zaczęli wskazywać, że może się to wiązać z drastycznym pogorszeniem dostępu do koniecznych leków dla niektórych grup pacjentów – na przykład onkologicznych w terminalnej fazie choroby – minister przyznała, że jest to temat trudny, konkretne rozwiązania są opracowywane, natomiast podkreśliła kilka razy, że rozmawiała na ten temat z przedstawicielami środowiska lekarskiego, Naczelnej Izby Lekarskiej oraz konsultantami krajowymi – tu przywołała konsultantów w dziedzinie medycyny paliatywnej oraz psychiatrii dziecięcej – którzy zgodzili się na zasadę, że w przypadku niektórych leków, aby otrzymać receptę, „trzeba będzie pójść do lekarza”.
Z naszych informacji wynika jednak, że przynajmniej ze strony samorządu lekarskiego takiej zgody podczas rozmów z ministerstwem nie było. – Byliśmy przeciwni całkowitemu zakazowi wypisywania tych leków w ramach teleporady. Wskazaliśmy, że to rozwiązanie może w pewnych sytuacjach uniemożliwić dostęp do tych leków najbardziej potrzebującym, którzy z niezależnych przyczyn nie mogą dotrzeć do lekarza na wizytę osobistą – skomentował dla mp.pl dr Klaudiusz Komor, wiceprezes Naczelnej Rady Lekarskiej, który bierze udział w pracach nad zmianami przepisów dotyczących m.in. preskrypcji i refundacji leków. – Podkreślałem w trakcie rozmów, że taki zakaz nie rozwiąże problemu receptomatów, który należy rozwiązać systemowo. Przede wszystkim istotne jest zdefiniowanie standardu teleporady i uniemożliwienie działania podmiotom, których jedyna działalność z założenia opiera się wyłącznie na teleporadach – dodał wiceprezes Komor.
Izabela Leszczyna również wspomniała o standardzie teleporady, jako brakującym elemencie, który – w jej ocenie – będzie musiał się znaleźć w projekcie nowelizacji przepisów ustawowych. Tymczasem od ponad roku, gdy Ministerstwo Zdrowia, kierowane jeszcze przez Adama Niedzielskiego, toczyło spór z samorządem lekarskim o receptomaty, Naczelna Izba Lekarska występowała z postulatem określenia standardu teleporady w rozporządzeniu ministra zdrowia. Jednym z proponowanych rozwiązań była wówczas konieczność realizowania teleporady poprzez kontakt z pacjentem w czasie rzeczywistym (wideoczat lub co najmniej rozmowa telefoniczna). Inne rozwiązanie, ograniczające realnie pole działania receptomatów to umożliwienie wystawiania recept w drodze teleporad wyłącznie podmiotom, dla których stanowią one jedynie określony odsetek porad udzielanych pacjentom. To sprawiałoby, że lekarze pracujący czy to w POZ, czy w AOS (również w prywatnych sieciach czy gabinetach) mogliby w określonych sytuacjach konsultować pacjentów zdalnie i wystawiać im – w razie potrzeby – recepty, a jednocześnie takie prawo straciłyby podmioty, realizujące „teleporady” służące jedynie sprzedaży recept.
W ramach nowelizacji mają być też dodane przepisy penalizujące wystawianie recept w drodze teleporady – ponieważ ma to być zakazane. – Kara za złamanie prawa powinna być szybka, dotkliwa i wykonalna – stwierdziła Izabela Leszczyna. Jednak nowelizacja ustaw (przede wszystkim ustawy refundacyjnej) to perspektywa dalsza. Zmiany w rozporządzeniu mają się wydarzyć może nie „tu i teraz”, ale dość szybko: minister zapowiedziała, że zamierza je podpisać jeszcze przed końcem wakacji.
Już w tej chwili natomiast Ministerstwo Zdrowia walczy z nadużyciami w obszarze leków opioidowych dzięki raportom, jakie trafiają z Centrum e-Zdrowia. – Widzimy w nich wszystko, do poziomu PESEL osób, dla których wystawiane są recepty – podkreśliła minister Leszczyna, dodając jednocześnie, że dane pacjentów pozostają zanonimizowane i mogą być przetwarzane – na wniosek policji – tylko wówczas, gdy zachodzi podejrzenie popełnienia przestępstwa, czyli wyłudzania recept na opioidy czy leki psychotropowe.
