Nowa lista refundacyjna, nowe zasady refundacji rywaroksabanu i dabigatranu, niższa składka zdrowotna dla przedsiębiorców, wyższa płaca minimalna – to tylko niektóre zmiany, jakie czekają nas już od początku nowego roku.
Fot. Adobe Stock
Leki 65+ i 18-: będą, ale z poślizgiem
Wszyscy, którzy liczyli, że zaraz po Nowym Roku będą mogli łatwiej uzyskać receptę na bezpłatne leki 65+ i 18-, muszą uzbroić się w cierpliwość. Nie udało się zakończyć na czas procesu legislacyjnego, bo Senat wprowadził do uchwalonej już ustawy poprawki uściślające. Sejm podejmie decyzję w sprawie uchwały Senatu na pierwszym styczniowym posiedzeniu (9-10 stycznia), następnie ustawa trafi na biurko prezydenta, który powinien ją podpisać, jednak minie jeszcze kilka tygodni, nim oczekiwana i przez pacjentów, i przez lekarzy zmiana „stanie się ciałem”.
Nowa lista refundacyjna: nowości i chaos
1 stycznia zacznie natomiast obowiązywać nowa lista leków refundowanych. Znalazło się na niej 31 nowych pozycji, leków stosowanych w onkologii, kardiologii i chorobach rzadkich. Choć MZ zdecydowało się objąć finansowaniem dwie nowe terapie genowe (Voxzogo, lek stosowany w terapii dzieci chorych na niskorosłość oraz Luxturna, lek wykorzystywany w leczeniu ślepoty Lebera), największą uwagę przyciągnęły rozstrzygnięcia dotyczące zasad refundacji doustnych antykoagulantów nowej generacji: rywaroksabanu i dabigatranu. Pojawiły się one bowiem w nowych wskazaniach, ale też dotyczą ich wyłączenia, co – jak przyznaje również Ministerstwo Zdrowia – przynajmniej w początkowym okresie może skutkować błędami w preskrypcji, za które lekarze będą ponosić odpowiedzialność.
Ministerstwo apeluje o uważność w przepisywaniu recept, środowisko lekarskie krytykuje sposób wprowadzenia zmiany. Z punktu widzenia pacjentów jest ona korzystna (w nowym wskazaniu, obejmującym leczenie profilaktyczne udarów i zatorowości obwodowej u dorosłych pacjentów z migotaniem przedsionków niezwiązanym z wadą zastawkową, z jednym lub kilkoma czynnikami ryzyka, takimi jak wcześniejszy udar lub przemijający napad niedokrwienny, wiek ≥75 lat, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, niewydolność serca (klasa ≥II wg NYHA)/zastoinowa niewydolność serca, leki będą dostępne z 30-proc. odpłatnością, poza lekami referencyjnymi – Xarelto i Pradaxa w nowym wskazaniu nie będą refundowane). Leki w nowym wskazaniu nie znalazły się w wykazie „S”, nie będą więc dostępne bezpłatnie.
CMKP: długa lista różnych zmian
2025 rok przyniesie duże zmiany dotyczące Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (CMKP). Po pierwsze, zostanie do niego przeniesione kształcenie podyplomowe pielęgniarek i położnych, co sprawi, że instytucja będzie odpowiedzialna za realizację zadań z obszaru kształcenia podyplomowego wszystkich zawodów medycznych. Nowelizacja wprowadza zmiany w licznych ustawach (nie wszystkie wchodzą w życie 1 stycznia).
CMKP będzie funkcjonowało jak publiczne uczelnie akademickie (dodano m.in. artykuł stanowiący, że pracownicy CMKP są nauczycielami akademickimi oraz pracownikami niebędącymi nauczycielami akademickimi). Najwięcej emocji (kontrowersji) wywołała zmiana zasad wyboru dyrektora CMKP. Zgodnie z przyjętą regulacją, nabór na stanowisko dyrektora przeprowadza zespół, którego członkowie są powoływani i odwoływani przez ministra zdrowia. W skład sześcioosobowego zespołu wejdzie dwóch przedstawicieli Naczelnej Rady Lekarskiej i jeden przedstawiciel Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych. Wybranego w drodze konkursu kandydata minister powołuje na stanowisko dyrektora na czteroletnią kadencję. Przepisy przejściowe przewidują, że konkurs na stanowisko dyrektora zostanie ogłoszony w terminie dwóch miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, natomiast dotychczasowy dyrektor będzie pełnił obowiązki do czasu powołania nowego dyrektora.
Lista zmian, wprowadzonych w ponad dwudziestu ustawach, jest dużo dłuższa. Kilka najważniejszych:
- zamiast świadectwa złożenia LEK lub LDEK osoby, które zdadzą te egzaminy, będą mogły pobrać z Systemu Monitorowania Kształcenia Pracowników Medycznych (SMK) elektroniczne zaświadczenie o wyniku egzaminu LEK albo LDEK opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym dyrektora Centrum Egzaminów Medycznych
- rozszerzono katalog podmiotów przyznających certyfikat umiejętności zawodowej: o Naczelną Izbę Lekarską oraz okręgowe izby lekarskie, które zostaną wpisane do rejestru prowadzonego w formie ewidencyjno-informatycznej przez dyrektora CMKP. Przyznawanie certyfikatów umiejętności zawodowych nie będzie zarezerwowane jedynie dla towarzystw naukowych i instytutów badawczych, ale stanie się udziałem izb lekarskich
- termin na odbycie kursów z medycyny rodzinnej dla lekarzy pracujących w POZ, a niespełniających w tej chwili wymogów stawianych lekarzom POZ, wydłużono do końca 2026 roku. Zmienione zostało również upoważnienie do wydania rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie ramowego programu kursu w dziedzinie medycyny rodzinnej (w związku z przejściem na formę e-learningową kursu). Rozszerzono też katalog podmiotów, które pokrywają koszty kursu z zakresu medycyny rodzinnej (będą mogły to robić jednostki prowadzące kurs, w tym CMKP, również w ramach projektów unijnych)
- deklaracje pacjentów złożone u świadczeniodawców (lekarzy i pielęgniarki) POZ, którzy do 31 grudnia 2024 roku nie przystąpią do zespołów POZ, nie stracą ważności.
Składka zdrowotna w dół
W 2025 roku część osób prowadzących działalność gospodarczą zapłaci niższą składkę zdrowotną: zlikwidowana zostaje od 1 stycznia 2025 roku składka od sprzedaży środków trwałych, jednocześnie obniżono minimalną składkę dla firm o najniższych przychodach (przez obniżenie podstawy ze 100 do 75 proc. minimalnego wynagrodzenia). Według szacunków Ministerstwa Finansów oraz ekspertów te zmiany przełożą się na ubytek w budżecie NFZ w wysokości ok. 1,5 mld zł. Nie jest jasne, czy i w jaki sposób ta strata zostanie wprost pokryta z budżetu państwa (choć padały takie deklaracje ze strony minister zdrowia).
Płaca minimalna w górę
Jednocześnie od 1 stycznia rośnie płaca minimalna w gospodarce – z 4,3 tys. zł do 4666 zł. Choć zasadnicze podwyżki w ochronie zdrowia planowo mają wejść w życie 1 lipca, również styczniowy wzrost płacy minimalnej ma duże znaczenie dla podmiotów leczniczych: po pierwsze, ze względu na wzrost wynagrodzeń pracowników niemedycznych, których duża część może liczyć tylko na płacę minimalną, po drugie, ze względu na koszty usług zewnętrznych.
