NFZ najprawdopodobniej nie oszczędzi 1,5 mld zł w 2026 roku na kosztach programu bezpłatnych leków dla seniorów oraz populacji pediatrycznej. Ministerstwo Zdrowia potwierdziło jednak, że będzie analizować ponoszone wydatki i nie wyklucza decyzji racjonalizacyjnych – dowiedzieliśmy się podczas konferencji poświęconej projektowi nowej listy leków refundowanych.
Wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk. Fot. x.com/MZ_GOV_PL
- Na listę trafią 24 nowe terapie, w tym 9 onkologicznych. Ministerstwo Zdrowia wydało też 585 decyzji o kontynuacji refundacji
- Wśród wymienionych terapii duże zainteresowanie budziła refundacja rysdyplamu (SMA), leku refundowanego w postaci syropu, który od stycznia będzie dostępny też w formie tabletek
- Jeszcze w 2023 r. lista dla seniorów kosztowała 3,5 mld zł, w 2024 r. kwota wyniosła blisko 7,4 mld zł, a w 2025 r. na ten program niemal taką samą kwotę wydano… do połowy października
Wiceszefowa resortu zdrowia podczas poniedziałkowej konferencji prasowej przedstawiła zmiany na liście leków refundowanych, które wejdą w życie 1 stycznia 2026 roku. Najnowsza lista przyniesie mniej nowości niż poprzednie odsłony obwieszczenia, co nie jest żadnym zaskoczeniem – MZ sygnalizowało to już kilka tygodni temu. Na listę trafią 24 nowe terapie, w tym 9 onkologicznych. Ministerstwo Zdrowia wydało też 585 decyzji o kontynuacji refundacji, głównie terapii wysokospecjalistycznych, wysokokosztowych.
– Kontynuacja nie jest technicznym elementem. Jest to wydanie nowej decyzji refundacyjnej dla danego leku, dla danej zaawansowanej, wysokokosztowej terapii. Wiąże się ona oczywiście z zabezpieczeniem kosztów na dwa lub trzy lata terapii – podkreśliła Kacperczyk, dodając, że w kolejnych miesiącach będziemy mieli kolejną, bardzo dużą liczbę wniosków o wydanie decyzji dla innowacyjnych, specjalistycznych terapii. – Będziemy brać pod uwagę skuteczność dla pacjenta, ale też efektywność kosztową, bo zależy nam, żeby pieniądze wykorzystywać w sposób rozsądny – podkreśliła.
– Będziemy starać się znaleźć balans między wprowadzaniem terapii innowacyjnych i generycznych – dodała Kacperczyk. Poinformowała, że na styczniową listę refundacyjną wejdą pierwsze odpowiedniki leków. – Po pierwsze, zwiększą one dostępność dla pacjentów, po drugie, obniżą koszty, dzięki temu będziemy mogli wprowadzać nowe terapie i objąć refundacją większą liczbę leków – wyjaśniła. Będą to:
- midazolam – lek stosowany w przedłużonych, ostrych napadach drgawkowych u dorosłych
- bromek glikopironium – przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)
- lewodopa + karbidopa – choroba Parkinsona
- denosumab – osteoporoza; zapobieganie powikłaniom kostnym u dorosłych pacjentów z zaawansowanym procesem nowotworowym
- adrenalina – reakcje anafilaktyczne
- trójtlenek arsenu – ostra białaczka promielocytowa
- omalizumab – ciężka postać astmy, przewlekła pokrzywka spontaniczna
- eltrombopag – pierwotna małopłytkowość immunologiczna
- aflibercept – wysiękowe zwyrodnienie plamki żółtej związane z wiekiem, cukrzycowy obrzęk plamki żółtej
W pierwszym obwieszczeniu refundacyjnym w 2026 roku refundacją zostaną objęte 24 nowe terapie – 15 terapii nieonkologicznych (w tym osiem w chorobach rzadkich) i dziewięć terapii onkologicznych. 17 z tych terapii jest objętych programami lekowymi, pozostałe refundacją apteczną. Wśród nowych leków jest też jedna terapia o wysokim poziomie innowacyjności, finansowana w ramach Funduszu Medycznego.
Wśród wymienionych terapii duże zainteresowanie budziła refundacja rysdyplamu (SMA), leku refundowanego w postaci syropu. Od stycznia będzie dostępny też w formie tabletek. Pierwsze informacje płynące z resortu zdrowia były dla pacjentów niekorzystne, ale decyzja jest pozytywna, a środowisko nie kryje zadowolenia, bo ta forma jest znacząco wygodniejsza, zmniejsza też częstotliwość wizyt w ośrodkach. Refundacją zostanie też objęty iptakopan (leczenie dorosłych z nocną napadową hemoglobinurią – PNH, chorobą rzadką, która powoduje nadmierne niszczenie czerwonych krwinek). – Polska należy do liderów, jeżeli chodzi o objęcie refundacją wszystkich kategorii terapii w ramach programu lekowego w leczeniu PNH – mówiła Kacperczyk. Państwo sfinansuje też leczenie rADAMTS13 – innowacyjnym lekiem stosowanym w leczeniu choroby ultrarzadkiej, wrodzonej zakrzepowej plamicy małopłytkowej. Terapia została objęta finansowaniem z subfunduszu TLI w ramach Funduszu Medycznego. – To pierwsza terapia enzymatyczna, która celuje w źródło choroby. Do tej pory jej leczenie polegało na stosowaniu plazmaferezy – zaznaczyła wiceminister zdrowia.
Wiele emocji w ostatnich dniach wywołała informacja o planowanych zmianach w programie bezpłatnych leków dla seniorów oraz populacji pediatrycznej. Ministerstwo Zdrowia potwierdziło – prezentując dane – że koszty tych programów w ostatnich latach radykalnie wzrosły. Jeszcze w 2023 roku lista dla seniorów kosztowała 3,5 mld zł, w 2024 roku ta kwota się z górką podwoiła (blisko 7,4 mld zł), a w 2025 roku na ten program niemal taką samą kwotę wydano… do połowy października. Rosną też wydatki na refundację apteczną, napędzane głównie wydatkami na bezpłatne leki – nie zwiększa się jednak w widoczny, proporcjonalny sposób liczba pacjentów, którzy z tej refundacji korzystają.
Mateusz Oczkowski z Departamentu Polityki Lekowej i Farmacji MZ o konieczności racjonalizacji wydatków na bezpłatne leki mówił podczas listopadowej konferencji Polskiego Towarzystwa Farmakologicznego, zaznaczając, że na tej drodze można byłoby „bezboleśnie”, czyli bez ograniczania dostępności terapii, uzyskać nawet 2 mld zł, które mogłyby zostać wydane na finansowanie innych terapii. Zbliżoną kwotę, 1,5 mld zł, jako możliwe oszczędności, minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda umieściła w październikowym piśmie do ministra finansów – ujawnienie tej korespondencji pociągnęło oskarżenia opozycji, że rząd chce „zabrać” seniorom oraz dzieciom bezpłatne leki. Katarzyna Kaceperczyk w poniedziałek kilka razy powtórzyła, że takich planów nie ma. Co więcej, stwierdziła, że przynajmniej na razie resort zdrowia skupi się na analizie danych i możliwości racjonalizacji wydatków bez cięć w pełnym finansowaniu leków, które już znajdują się na liście. MZ przypomina, że na liście leków bezpłatnych dla seniorów jest ponad 90 proc. leków objętych refundacją, a na liście pediatrycznej – 70 proc. Najwęższa jest lista dla kobiet w ciąży i połogu – 20 proc., ale to – jak tłumaczył Mateusz Oczkowski – wynika z faktu, że w tych populacjach występują duże ograniczenia w przyjmowaniu leków.
