Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda zapowiedziała, że do szpitali trafi ponad 1,1 mld zł, na pieniądze trzeba będzie jednak poczekać. Podobnie jak na ewentualne środki z BGK. Okazuje się, że w tej sprawie potrzebna będzie ustawa.
Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda. Fot. MZ
Gdy w drugiej połowie stycznia w Sejmie obradował Zespół ds. szpitali samorządowych, dyskutowano m.in. o zapowiedzianych już w ubiegłym roku mechanizmach wsparcia procesów konsolidacji. Na przełomie września i października minister Sobierańska-Grenda zapowiedziała, że oprócz negocjowanego z MF i BGK mechanizmu pożyczkowego resort zdrowia uruchomi około miliarda złotych z Funduszu Medycznego – postępowanie konkursowe będzie dotyczyć bezzwrotnego wsparcia, dzięki któremu szpitale będą mogły sfinansować w pełnej wysokości wybrane procesy konsolidacyjne. Pisaliśmy wówczas, że Marek Wójcik, ekspert Związku Miast Polskich ocenił jako zerowe szanse, by szpitale zobaczyły w tym roku choć złotówkę z zapowiadanych rozwiązań. „W budżecie państwa nie ma pieniędzy dla BGK na sfinansowanie programu, a w Funduszu Medycznym, w subfunduszu na inwestycje, nie ma miliarda złotych – zauważył. W jego ocenie, jeśli chodzi o FM, byłoby pożądane, gdyby w tym roku resort zdrowia przynajmniej ogłosił konkursy, zasady podziału środków, nawet bez zabezpieczonych na ten cel pieniędzy”.
Konkurs został ogłoszony. Ministerstwo Zdrowia obiecuje organizację webinariów dla zainteresowanych podmiotów leczniczych i ich organów założycielskich, Jolanta Sobierańska-Grenda zapowiada, że osobiście weźmie udział w warsztatach, podczas których ci, którzy już przeszli proces konsolidacji, podzielą się swoim doświadczeniem. Wnioski do konkursu będzie można składać od 1 lipca do 30 października. Zapytaliśmy, jak szybko zostaną ogłoszone wyniki postępowania. Ministerstwo zastrzega, że wszystko zależy od liczby i jakości wniosków, ale założenia są takie, że wyniki zostaną przedstawione w marcu 2027 roku. Pieniądze jednak nie popłyną do szpitali od razu, ale po przeprowadzonej konsolidacji.
Kwota przeznaczona na ten cel wyniesie 1,149 mld zł. Maksymalna dopuszczalna kwota dotacji celowej wyniesie 20 mln zł w przypadku konsolidacji wewnątrzpodmiotowej (w tym przypadku minimalna wartość projektu to 2 mln zł) i 70 mln zł na konsolidacje międzypodmiotowe. – Procesy konsolidacyjne to kierunek bardzo pożądany przez pacjentów i samorządowców. Spędziliśmy miesiące na rozmowach i konsultacjach z marszałkami województw, ze starostami i dyrektorami szpitali – mówiła Jolanta Sobierańska-Grenda. Szpitale będą mogły otrzymać dofinansowanie modernizacji, zakupu sprzętu czy przebudowy placówki, zaś finansowanie obejmie 100 proc. wartości przedsięwzięcia.
– Uruchomienie środków z Funduszu Medycznego na przeprowadzenie procesów konsolidacji w szpitalach jest jednym z działań, które albo już znajdują się w porządku prawnym, albo w najbliższym czasie tam trafią – podkreślał wiceprezes NFZ Jakub Szulc. „Duże ramy prawne” stworzyła, w jego ocenie, uchwalona w ubiegłym roku nowelizacja ustaw o działalności leczniczej i o świadczeniach zdrowotnych, która dała nowe możliwości, takie jak prowadzenie szpitala przez związek jednostek samorządu terytorialnego czy uczestniczenie w procesie konsolidacji SP ZOZ bez zmiany organu założycielskiego (właściciela). Ministerstwo i płatnik wdrażają i zapowiadają wdrożenia kolejnych rozwiązań, wśród których Szulc wskazał zapewnienie finansowania połowy ryczałtu dla przekształcanych/konsolidowanych oddziałów szpitalnych czy obecnie przygotowywane deregulacje obniżające koszty działalności szpitalnej (możliwość udzielania wybranych świadczeń w trybie jednodniowym).
Dyrektor Departamentu Lecznictwa w Ministerstwie Zdrowia dr Maciej Karaszewski przyznał, że przy ocenie wniosków resort będzie „przychylnym okiem” patrzeć szczególnie na te wnioski, w których konsolidacja będzie obejmować więcej niż dwa podmioty lecznicze, na przykład trzy lub cztery – bo w takich „sieciach” jest większa szansa na efektywne zaspakajanie potrzeb zdrowotnych mieszkańców. Na pozytywną decyzję będą też mogły liczyć szpitale powiatowe, przedstawiając takie koncepcje konsolidacji, które pozwolą im zakończyć „wojny kadrowe” i rozluźnić presję płacową (zwłaszcza dotyczącą zatrudniania specjalistów).
Co z tym BGK?
W uchwalonej w ubiegłym roku ustawie szpitalnej pierwotnie miał się znaleźć mechanizm pożyczkowy dla szpitali, które przygotują dobre plany naprawcze i będą je z sukcesem realizować. Mówiąc najprościej: taki szpital (z pozytywnie ocenionym przez ekspertów AOTMiT planem naprawczym) mógłby przekonwertować swoje zadłużenie na kredyt w BGK, bardzo preferencyjnie oprocentowany, rozłożony na dziesięć lat. Każdy rok realizacji planu naprawczego, mierzonej wynikiem finansowym, oznaczałby umorzenie jednej dziesiątej kredytu.
Jednak mechanizm pożyczkowy do ustawy nie trafił, ku rozczarowaniu szpitali i samorządowców. Ówczesna minister zdrowia Izabela Leszczyna i odpowiedzialny za prace nad projektem wiceminister Jerzy Szafranowicz zapewniali, że to wcale nie oznacza fiaska projektu. Szafranowicz obiecywał jeszcze w sierpniu 2025 roku, już po zmianie na stanowisku ministra zdrowia, że szczegóły będą znane jesienią 2025 roku, a rok później szpitale z zaakceptowanymi programami naprawczymi będą mogły korzystać ze wsparcia BGK, ale z obietnicy nie miał się kiedy rozliczyć, bo stracił stanowisko. Minister Sobierańska-Grenda, prezentując na przełomie września i października plany resortu zdrowia, zapewniała, że rozmowy na temat mechanizmu trwają – i tę zapowiedź powtarzała przez kolejne miesiące, przy różnych okazjach.
W czwartek zapytaliśmy, jaka jest perspektywa wdrożenia mechanizmu, który miał być częścią ustawy szpitalnej. – Nie wybiegnę za daleko, jeśli powiem, że finalizujemy prace nad projektem ustawy, a minister zdrowia w najbliższym czasie wpisze ją do wykazu prac legislacyjnych rządu – odpowiedział wiceprezes Funduszu Jakub Szulc. Wszystko wskazuje, że wbrew temu, co twierdziło poprzednie kierownictwo resortu zdrowia, uruchomienie mechanizmu bez ustawy nie jest możliwe.
