Nie jesienią, lecz najwcześniej w styczniu, a być może dopiero w lutym, Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) przedstawi wyniki analizy danych zebranych na podstawie ustawy umożliwiającej pozyskiwanie informacji o umowach przypisanych do numerów PESEL i PWZ. Wnioski z pierwszej analizy mogą stać się istotnym elementem dyskusji nad ewentualną nowelizacją ustawy o minimalnych wynagrodzeniach w ochronie zdrowia.
- Ustawa nie oznacza ani jawnego rejestru zarobków, ani uznawania każdej wysokiej wypłaty za nadużycie
- Ustawa ma nie naruszać RODO, dlatego że dane będą pseudonimizowane jeszcze przed przekazaniem ich do Agencji
- Dodatkową korzyścią ma być pozyskanie precyzyjnych danych dotyczących demografii i struktury zatrudnienia
Prezes AOTMiT Daniel Rutkowski. Fot. AOTMiT W środę Agencja zaprosiła dziennikarzy na spotkanie poświęcone „kuchni” procesu taryfikacji świadczeń. Nie mogło jednak zabraknąć wątku, który w ostatnich tygodniach budził i budzi najwięcej emocji – wynagrodzeń pracowników medycznych, łącznie z podpisaną kilka dni temu ustawą, która daje AOTMiT nowe możliwości: Agencja będzie mogła agregować umowy po numerach PESEL i PWZ. Ustawa została już opublikowana w Dzienniku Ustaw i niebawem wejdzie w życie. – To narzędzie, które będzie służyć wyłącznie celom analitycznym – usłyszeli dziennikarze. Ustawa, jak podkreślano, nie oznacza ani jawnego rejestru zarobków, ani uznawania każdej wysokiej wypłaty za nadużycie.
Ustawa ma nie naruszać RODO, dlatego że dane będą pseudonimizowane jeszcze przed przekazaniem ich do Agencji przez świadczeniodawców. Rozwiązania informatyczne pozwolą zbierać umowy bez możliwości wglądu przez pracowników Agencji w dane wrażliwe. Mówiąc prościej, będą one przyporządkowane jednej osobie, ale nie będzie wiadomo, że to osoba X. Będzie wiadomo jednak, że jest to na przykład specjalista w dziedzinie hematologii.
Dodatkową korzyścią, obok danych o wynagrodzeniach, ma być pozyskanie precyzyjnych danych dotyczących demografii struktury zatrudnienia – będzie łatwo wskazać realne luki pokoleniowe w poszczególnych zawodach czy specjalizacjach.
Kiedy? Nie wcześniej niż za pół roku. Jak podkreślali pracownicy AOTMiT, Agencja zbiera dane o wynagrodzeniach za luty i za wrzesień. I pierwszą zbiórką na podstawie nowych przepisów będzie oczywiście zbiórka jesienna, co zapowiadało Ministerstwo Zdrowia. Jednak nie oznacza to, że dane Agencja będzie mogła zaprezentować już jesienią: po pierwsze, samo przekazywanie danych rozpocznie się realnie po 20 października (czyli po zamknięciu bilansu wrześniowego), a podmioty lecznicze mają dziesięć tygodni na wywiązanie się z obowiązku przekazania danych. Ponieważ zaś będzie to pierwsza zbiórka według nowych zasad, trzeba założyć, że przynajmniej część świadczeniodawców poprosi o przedłużenie terminu. Prezes AOTMiT Daniel Rutkowski deklarował, że w połowie stycznia Agencja powinna móc przedstawić pierwsze wnioski, płynące z zebranych danych, ale wydaje się, że bardziej realny termin – jeśli nie będzie żadnych poważnych zakłóceń – to przełom stycznia i lutego.
Można więc zakładać, że publikowanie analiz i wniosków z zagregowania umów pracowników medycznych nałoży się na spodziewaną dyskusję na temat zmian w ustawie o wynagrodzeniach minimalnych (w lutym prezes GUS publikuje dane na temat średniego wynagrodzenia w gospodarce za poprzedni rok, które jest kwotą bazową w obowiązującej wersji ustawy). Daniel Rutkowski przyznał zresztą, że dzięki zmianie przepisów i możliwości zbierania danych o umowach będzie możliwa m.in. bardziej wnikliwa ewaluacja ustawy o wynagrodzeniach minimalnych.
Bo choć ustawa „PESEL-owa” miała – co rząd akcentował podczas błyskawicznie prowadzonych w parlamencie prac – przede wszystkim dostarczyć danych o wynagrodzeniach kontraktowych, głównie lekarskich, da niewątpliwie wgląd w faktyczną strukturę zarobków uzyskiwanych w systemie publicznym przez przedstawicieli wszystkich zawodów – i może znacząco wpłynąć na siłę argumentów strony pracowniczej, gdy rząd postanowi wrócić do tematu zmian w ustawie (na razie, jak informował resort zdrowia podczas posiedzenia Trójstronnego Zespołu ds. Ochrony Zdrowia, żadne prace w tym obszarze w ministerstwie nie są jednak prowadzone).
