Jest weto prezydenta do ustawy o pomocy dla obywateli Ukrainy. Samorząd lekarski nie kryje zadowolenia, bo decyzja oznacza zablokowanie możliwości powrotu uproszczonych trybów przyznawania PWZ dla lekarzy i lekarzy dentystów. Ale to tylko jeden aspekt tej decyzji.
– Naczelna Izba Lekarska aktywnie zabiegała o weto Prezydenta i jesteśmy usatysfakcjonowani tą decyzją. Nie ma zgody na jakiekolwiek uproszczone tryby wykonywania zawodu lekarza, a próbę przedłużenia funkcjonowania w systemie osób, które nie znały języka polskiego i mogły pracować nawet bez weryfikacji autentyczności dyplomu traktowaliśmy jako skandaliczną i zagrażającą naszym pacjentom – powiedział nam po ogłoszeniu decyzji przez Karola Nawrockiego prezes Naczelnej Rady Lekarskiej Łukasz Jankowski, zapowiadając, że samorząd lekarski będzie podejmować działania, „by całkowicie zniknął również drugi tryb uproszczony, to jest wydawanie PWZ na zakres czynności”. – Liczymy na inicjatywę legislacyjną MZ oraz Prezydenta w tym zakresie – stwierdził. Jankowski podkreślił, że Karol Nawrocki potwierdził, że otrzymał apel samorządu lekarskiego i zapoznał się z argumentacją. – Weto to dobra wiadomość dla systemu.
Przedstawiciele samorządu lekarskiego „od zawsze” (czyli od momentu uchwalenia przepisów dopuszczających tryby uproszczone) podkreślają, że jedyną podstawą wykonywania zawodu lekarza i lekarza dentysty w Polsce powinno być PWZ wydane przez właściwą izbę lekarską, bo tylko wtedy samorząd ma możliwość kontroli, w jaki sposób zawód jest wykonywany. Osoby, które podejmują pracę na podstawie decyzji Ministerstwa Zdrowia, nie widnieją w rejestrach izb, a ponieważ resort nie ma narzędzi do ich nadzorowania, trudno mówić o jakiejkolwiek kontroli nad ich pracą.
Jednak przekazując informację o swojej decyzji Karol Nawrocki nie akcentował przesadnie wątku dotyczącego dopuszczania lekarzy do pracy w uproszczonych trybach (byłoby to dziwne, bo tryby uproszczone wprowadzał rząd PiS, traktując „import” lekarzy spoza UE jako jedną z metod zwiększenia kadr lekarskich w systemie publicznym), kładł natomiast akcent na zupełnie inną kwestię, podkreślając, że nie może zgodzić się na pewną preferencję gości z Ukrainy względem Polaków m.in. w dostępie do ochrony zdrowia. Zwracał uwagę, że ochrona zdrowia przysługuje Ukraińcom niezależnie od tego, czy odprowadzają składkę zdrowotną, czy nie. – To stawia nas w sytuacji, w której nasi obywatele w Polsce są traktowani gorzej niż goście z Ukrainy. Na to nie ma mojej zgody – tłumaczył swoją decyzję. – Tak jak mówiłem, po pierwsze Polska, po pierwsze Polacy. To nie tylko wyborcze hasło, ale uznaję, że powinniśmy doprowadzić tutaj do rodzaju sprawiedliwości społecznej i przynajmniej Polacy w swoim państwie powinni być traktowani na równi z naszymi gośćmi z Ukrainy.
W trakcie kampanii Nawrocki przedstawiał tę kwestię nieco inaczej, zapowiadając „pierwszeństwo” Polaków w kolejkach do świadczeń zdrowotnych, co wzbudziło kontrowersje, ale przede wszystkim – dość szybko została sfalsyfikowana teza, że Ukraińcy blokują polskim obywatelom dostęp do lekarzy. Teraz więc prezydent uzasadnia, że ci, którzy nie płacą składek nie powinni korzystać z publicznego systemu (choć, na przykład, w tej grupie mogą być osoby starsze oraz matki z małymi dziećmi, które pracy podjąć nie mogą). Drugim „socjalnym” argumentem prezydenta jest brak zmian w przepisach dotyczących 800 plus. Karol Nawrocki przypomniał, że w czasie kampanii nie tylko on, ale też kandydat Koalicji Obywatelskiej opowiadał się za prawem do tego świadczenia wyłącznie dla osób pracujących (w przypadku obywateli Ukrainy). – Ja swojego zdania nie zmienię i uznaję, że 800 plus powinno przynależeć tylko tym Ukraińcom, którzy podejmują się wysiłku pracy w Polsce – podkreślił Nawrocki. Na etapie prac legislacyjnych uzależnienia wypłaty 800 plus obywatelom Ukrainy od warunku zatrudnienia bądź prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski oraz zaostrzenia co do możliwości uzyskania obywatelstwa polskiego chcieli posłowie PiS (w 2022 roku uchwalono przyznanie świadczenia bez wymogu pracy w Polsce). Ta poprawka została odrzucona.
Prezydent zapowiedział, że zaproponuje w tej sytuacji swój projekt regulujący kwestie pomocy dla obywateli Ukrainy. Podkreślił, że weto nie zmienia sytuacji – Polska ciągle jest krajem, który chce wspierać Ukrainę w wojnie z Rosją.
