Z mapy Polski może zniknąć blisko sto szpitali powiatowych. Posłowie chcą rozmawiać o działaniach stabilizujących działalność tych podmiotów, samorządy zaczynają podpisywać porozumienia, których głównym celem jest odejście od konkurowania o kadry.
Fot. istockphoto.com
Największy znak zapytania. Sejm o alkoholu. Polska jest krajem, w którym 8 na 10 dorosłych spożywa alkohol, a co czwarta osoba (około 8,7 mln osób) robi to minimum raz w tygodniu – wynika z raportu opracowanego przez ogólnopolski panel badawczy Ariadna oraz BrainLab dla Akcji Uczniowskiej. – Apelujemy do wszystkich stron politycznych o przyjęcie ustawy antyalkoholowej ponad podziałami – mówili w ubiegłym tygodniu podczas briefingu prasowego w Sejmie przedstawiciele organizacji zrzeszającej młodych ludzi. Akcja Uczniowska ma konkretne postulaty, wśród nich całkowity zakaz reklamy alkoholu (w tym 0 proc.) i ogólnopolski zakaz sprzedaży alkoholu w punktach handlowych w nocy. Młodzi chcą też wyższej akcyzy. Swoje stanowisko prezentowali już podczas osławionego styczniowego posiedzenia sejmowych komisji, na którym branża alkoholowa starała się udowodnić, że nadmierne ograniczenia będą godzić w gospodarkę i konstytucyjne wartości.
– Pewnie zadają sobie państwo pytanie, dlaczego to młodzi zajmują się tematem z pozoru dotyczącym wyłącznie dorosłych. Otóż zajmujemy się nim, bo czujemy odpowiedzialność i troskę o naszych rówieśników, którzy uzależniają się od alkoholu szybciej niż wszystkie inne grupy, ponieważ młode pokolenie jest szczególnie narażone na wpływ reklam i manipulację – tłumaczył jeden z liderów Akcji Uczniowskiej, Paweł Mrozek. Bo z jednej strony badania rynku pokazują, że pokolenie Zet konsumuje znacząco mniej alkoholu niż poprzednie generacje, z drugiej – mierzy się z całkiem nowymi wyzwaniami. I, być może, z większą świadomością przynajmniej część młodych ludzi podchodzi do tematu obecności alkoholu w przestrzeni publicznej, ale też w osobistych wyborach.
Czy podobną dojrzałością i odpowiedzialnością wykażą się politycy? Podczas najbliższego posiedzenia Sejmu zaplanowano rozpoczęcie prac nad trzema projektami – dwoma poselskimi (posiedzenie plenarne) i jednym senackim. Wszystkie zawierają propozycje ograniczeń związanych ze sprzedażą alkoholu. Co nastąpi po pierwszym czytaniu? Jakie stanowisko zaprezentuje największa partia koalicyjna? Czy projekty poselskie i senacki będą musiały czekać w sejmowej zamrażarce na cyzelowany w poszukiwaniu idealnego kompromisu projekt rządowy?
Największe wyzwanie. Samorządy i szpitale. Z mapy Polski może zniknąć nawet około stu szpitali powiatowych – alarmuje Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych. W trudnej sytuacji są podmioty działające w formie spółek – jeśli samorządy nie będą mogły znaleźć pieniędzy na dofinansowanie, wielu z nich grozi upadłość. Rosnący wolumen zobowiązań wymagalnych (zobowiązania szpitali ogółem to prawie 26 mld zł, zobowiązania wymagalne przekroczyły 3,65 mld zł) potwierdza, że wiele szpitali traci resztki finansowej płynności.
W minionym tygodniu na Śląsku powiaty gliwicki, tarnogórski i mikołowski oraz miasta Gliwice, Zabrze, Ruda Śląska i Chorzów podpisały porozumienie o współpracy, by – jak tłumaczą – być lepiej słyszalnymi w NFZ i w Ministerstwie Zdrowia. Nie jest to jednak (przynajmniej na razie) konsolidacja – samorządy zadeklarowały wolę niekonkurowania o kadrę („podbieranie lekarzy” ma odejść do lamusa), pacjentów i ewentualne wspólne zakupy na przykład leków.
O sytuacji szpitali powiatowych będzie mowa w tym tygodniu w Sejmie, bo zbiera się Parlamentarny Zespół ds. Szpitali Samorządowych. Posłowie chcą wysłuchać informacji MZ na temat stanu rozliczeń NFZ ze szpitalami za nadwykonania za pierwsze trzy kwartały 2025 roku i perspektyw uregulowania płatności za czwarty kwartał (chodzi zarówno o nadwykoniania świadczeń nielimitowanych, jak i limitowanych) oraz rozmawiać o sytuacji bieżącej, w tym możliwościach podjęcia działań „stabilizujących działalność” szpitali samorządowych (chodzi przede wszystkim o szpitale powiatowe) w 2026 roku.
Największy brak zaskoczenia. „Jedynka” od Klubu Jagiellońskiego. Ochrona zdrowia w 2025 roku była najsłabszym punktem z polityk publicznych prowadzonych przez rząd Donalda Tuska – ocenili eksperci Klubu Jagiellońskiego. „Jedynka” (w skali 1-10) od wyraźnie sympatyzującego z prawą stroną sceny politycznej think tanku nie budzi zdziwienia, ale też, co trzeba podkreślić, nie budzi wątpliwości pod względem obiektywizmu czy też jego braku, zwłaszcza że choć średnio rząd został oceniony miernie (4,6/10), są obszary, w których oceny postawiono znacząco wyższe (cyfryzacja uzyskała 8, bezpieczeństwo wewnętrzne 7,5, a na „siódemkę” zasłużyły – polityka energetyczna, migracyjna, obronna, transportowa oraz planowanie przestrzenne i budownictwo).
Klub Jagielloński w poprzednich dwóch kadencjach równie surowo (nawet jeśli z większą życzliwością czy sympatią) recenzował politykę zdrowotną rządów PiS, a w opublikowanym właśnie raporcie „Rząd pod lupą. Ranking polityk publicznych 2025” przemawiają po prostu fakty: brak planu finansowego i niezrównoważone finanse Narodowego Funduszu Zdrowia, próba obniżenia składki zdrowotnej w obliczu największego od lat kryzysu finansów płatnika, niespójna, niedokończona, nieobowiązkowa reforma szpitalnictwa, o której same szpitale mówią, że jest „neutralna”, czyli niewiele wnosząca, pozbawione pomysłu, determinacji i konsekwencji działania (czy też raczej brak działań) w zakresie wynagrodzeń pracowników ochrony zdrowia, opóźnienia w ważnych programach (Narodowy Program Zdrowia) – to nie jest „atak na rząd”. To wierny, choć i tak skrócony, spis błędów i zaniechań Ministerstwa Zdrowia i jego kierownictwa czy też raczej kierownictw.
Warte odnotowania. Prezydencka ofensywa w sprawie zdrowia. W minionym tygodniu po raz pierwszy zebrała się na merytorycznym posiedzeniu prezydencka Rada Zdrowia. Temat – bezpieczeństwo lekowe kraju, wysoka frekwencja, spore zainteresowanie mediów, wszystko to składa się na obraz, z którego jasno wynika, że Karol Nawrocki realnie szuka miejsca do zaznaczenia swojej obecności (swojego wpływu) w obszarach, które prezydentowi nie przynależą. W poprzednich dwóch kadencjach były, owszem, spotkania w Pałacu Prezydenckim, w których mocno wybrzmiewały tematy związane z ochroną zdrowia – przede wszystkim z opieką geriatryczną, gdy doradcy Andrzeja Dudy prezentowali założenia ustawy o opiece nad osobami powyżej 75. roku życia, jednak większość prac nad prezydenckimi inicjatywami toczyła się w zaciszu gabinetów. Powód był oczywisty – Andrzej Duda swoimi działaniami w żadnej mierze nie chciał rządu osłabiać czy wskazywać jego niedomogi. Raczej synergia czy konkurencja, złośliwi zaś twierdzą, że Pałac Prezydencki wkraczał do akcji wtedy, gdy dostawał zielone światło.
Teraz zielonego światła nie ma. Trzymając się jednak tego porównania, sytuacja przypomina skrzyżowanie, na którym sygnalizację wyłączono, kierującego ruchem nie ma – droga jest wolna dla tego, kto ma więcej determinacji i czuje się pewniej, czuje się w prawie. Gdy premier Donald Tusk dokonywał rekonstrukcji Ministerstwa Zdrowia, wielu ekspertów zwracało uwagę, że deklarowane odpolitycznienie może być karkołomnym eksperymentem, bo Pałac Prezydencki narzuci własne reguły gry. Twardej gry, w formatach wymagających niezwykłych umiejętności, również politycznych. Czy taką umiejętnością jest oddawanie pola?
